TUARASCÁIL BHLIANTÚIL 2013

Athbhreithniú an Stiúrthóra Bainistíochta

chairman picture

Bliain dhúshlánach do Bhord na Móna ba ea an bhliain airgeadais 2013. Bhí sé sin amhlaidh go háirithe mar gheall ar an bhfómhar móna an-íseal a tháinig as an mbáisteach a bhí againn an samhradh seo caite. Ba í sin an bháisteach is airde a bhí againn riamh agus bhí sí gan fasach i stair an Ghrúpa. Chruthaigh sé sin fadhbanna ar leith d’aonaid ghnó Bunábhair, Powergen agus Miondíola, atá ag brath ar an acmhainn mhóna. Ina theannta sin, leanann an timpeallacht mhaicreacnamaíoch le difear a dhéanamh dár ngnóthaí Aisghabhála Acmhainní agus Comhshaoil (ag trádáil mar AES agus Anua faoi seach). Bhí ar Aisghabháil Acmhainní déileáil le laghduithe suntasacha sna leibhéil dramhaíola a bhí á nginiúint agus leis an easpa soiléireachta i struchtúr an mhargaidh. Bhí na margaí le haghaidh táirgí agus seirbhísí a chuireann Anua ar fáil fós spadánta freisin.

Mar fhreagra ar na dúshláin sin, d’éirigh linn plean maolaithe don ghrúpa ar fad a chur i bhfeidhm. Faoi na himthosca, sheachaid an plean seo toradh sásúil don bhliain mar gurbh ionann an EBITDA agus €61.3 milliún. Tá dúshlán suntasach romhainn thar na chéad chúpla bliain eile maidir le stoic mhóna a thabhairt ar ais go leibhéil shásúla. Ag brath ar an aimsir, tá sé ar intinn againn dul chun cinn a dhéanamh ina leith sin le linn an tséasúir fómhair sa bhliain airgeadais 2014. Leanaimid ar aghaidh le hathbhreithniú a dhéanamh ar ár mbonn costais ar fud gach réimse oibríochta d’fhonn an múnla is solúbtha a sholáthar chun dul i ngleic leis na dúshláin leanúnacha sin.

Lean Bord na Móna ar aghaidh le dul chun cinn a dhéanamh ar roinnt tionscadail forbartha bonneagair atá mar bhonn agus thaca ag straitéis éagsúlaithe an Ghrúpa. Bhain siad siúd go príomha leis na réimsí seo a leanas: forbairt feirme gaoithe, aisghabháil acmhainní agus soláthar uisce straitéiseach. Féachann treo amach anseo an Ghrúpa le leas a bhaint as tionscadail bhonneagair ar an mórchóir, ach beifear ag leanúint le tacaíocht a thabhairt dár ngnóthaí traidisiúnta giniúna airgid ag an am céanna.

Athbhreithniú Straitéiseach

Powergen
Déanann Powergen bainistiú gnó agus oibriú ar an aonad giniúna móna/bithmhaise in Éadan Doire, ar an stáisiún buaice i gCois Loinge agus ar an bhfeirm ghaoithe i mBéal Átha Chomhraic. Tá roinnt tionscadail forbartha ann freisin a chuirfidh méid suntasach le cumas giniúna leictreachais Bhord na Móna thar na deich mbliana atá le teacht.

Tá straitéis Powergen dírithe ar fhás gnó inbhuanaithe a bhaint amach trí phunann éagsúlaithe sócmhainní giniúna a fhorbairt ar bhonn céimithe. Bainfear é sin amach trí ghiaráil a dhéanamh ar shócmhainní talún, trí fhorbairt tionscadal agus trí chumais oibríochtaí agus chothabhála. Beidh Powergen ina phríomhghineadóir leictreachais ísealcharbóin, agus beidh sraith acmhainní aige, lena n-áirítear acmhainní gaoithe, acmhainní bithmhaise agus acmhainní in-athnuaite eile a bheidh tacaithe ag gléasra solúbtha teirmeach.

Bhí bliain oibriúcháin shásúil ag aonad gnó Powergen. Rinne sé dul chun cinn suntasach ina chlár oibre forbartha freisin mar gur cuireadh tús le tógáil ar thionscadail feirme gaoithe Dhroim Cáithe agus na Breacánaí. Rinneadh dul chun cinn ar thionscadal gaoithe Abhainn Eidhneach i gcomhfhiontar le Forbairt Ghaoithe BSL Teoranta freisin. Is ionann ‘An Mol Fuinnimh Ghlain’ agus coincheap Bhord na Móna chun forbairt a dhéanamh ar roinnt feirmeacha gaoithe a oibríonn ar ár dtailte lagphortaigh i lár na tíre, rudaí a d’fhéadfaí a nascadh le chéile chun ‘mol’ giniúna fuinnimh in-athnuaite a chruthú. Dhéanfaí an chumhacht a ghintear a onnmhairiú go príomha chuig an Ríocht Aontaithe. Tugadh faoi méid suntasach oibre ullmhúcháin chun sinn a ullmhú don deis seo.

Bunábhar
Tá an gnó seo freagrach go príomha as bunábhar móna a bhaint agus a sheachadadh do dhá stáisiún leictreachais dóite móna de chuid BSL i mBéal Átha Liag agus i nDroichead na Sionainne, agus as móin agus as bithmhais a sheachadadh dár n-ionad comhdhóite féin in Éadan Doire; chomh maith leis sin, soláthraíonn sé an mhóin is gá chun monarú a dhéanamh ar bhrícíní móna agus ar an gcaonach móna a úsáidtear i ngarraíodóireacht tí agus i ngairneoireacht ghairmiúil araon i margaí na hÉireann, na Breataine agus mhórthír na hEorpa. Léiríonn an t-ionchas meántéarmach do na margaí sin go bhfuil gá mór leis an mbonn costais a laghdú, agus tá roinnt tionscnamh ar siúl chun é sin a bhaint amach. Ina theannta sin, tharraing an fómhar an-íseal aird ar an tábhacht a bhaineann le dul i dtreo struchtúr costais atá níos athraithí agus níos iomaíche araon.

Miondíol
Soláthraíonn Bord na Móna breosla soladach, ola, táirgí áise agus meáin fáis ghairmiúil agus mhiondíola le haghaidh na margaí baile agus idirnáisiúnta. Is féidir leis an aimsir shéasúrach difear a dhéanamh don éileamh atá ar na táirgí seo i measc tomhaltóirí: i gcás na bliana atá faoi athbhreithniú, tháinig laghdú ar an éileamh a bhí ar tháirgí a bhaineann le garraíodóireacht mar gheall ar an earrach fliuch; ach tháinig méadú ar dhíolachán ár dtáirgí brícín, guail agus ola intíre mar gheall ar an ngeimhreadh fada.

Is í móin an bunábhar príomhúil inár n-oibríochtaí miondíola. Mar thoradh ar an bhfómhar móna an-íseal in 2013, tháinig dúshláin seachadta agus phróiseála shuntasacha don ghnó chun cinn. Mar gheall ar fhorchur na cánach carbóin, ón 1 Bealtaine 2013, dhírigh an gnó ar ár bpunann brandaí a leathnú trí raon tacaíochta táirgí a bhfuil méid carbóin laghdaithe iontu nó atá saor ó charbón a chur léi.

Aisghabháil Acmhainní
Leanann timpeallacht gnó Aisghabhála Acmhainní de bheith an-dúshlánach. Teastaíonn tuilleadh soiléireachta ó thaobh rialúcháin, beartais agus treo de ón margadh agus, chun na críche sin, cuirimid fáilte roimh an ráiteas beartais dar teideal ‘Deis Acmhainne’ arna eisiúint ag an Roinn Comhshaoil, Pobail agus Rialtais Áitiúil. Idir an dá linn, tá trádáil fós deacair mar go bhfuil tosca maicreacnamaíocha ina gcúis le laghdú leanúnach ar méideanna dramhaíola. Mar gheall ar an meath dá réir i ngníomhaíocht gnó sa tionscal, tháinig leibhéal míshláintiúil iomaíochta ionsaithí agus cleachtais tionscail amhrasacha chun cinn, lena n-áirítear díol faoi bhun costais, rudaí a laghdaigh brabúsacht agus a raibh ina gcúis le roinnt teipeanna gnó.

Tá Aisghabháil Acmhainní fós tiomanta do chaighdeáin oibriúcháin agus seirbhíse eiseamláireacha a chur ar fáil. Tabharfaidh sé sin buntáiste iomaíoch dúinn i margadh a bheidh á rialú ar bhealach níos déine sa todhchaí. Ina theannta sin, agus beag beann ar na deacrachtaí atá ann sa tionscal faoi láthair, táimid fós tiomanta do chóireáil dramhaíola agus d’atreorú líonta talún ar chaighdeán níos airde, agus rinneamar dul chun cinn ar roinnt tionscadail bhonneagair ghaolmhara le linn na bliana seo a chuaigh thart. Áirítear leis sin saoráid mhúirínithe 25,000 tonna a choimisiúnú ag ár bPáirc Dhramhaíola ar an Droichead. Fuaireamar cead pleanála freisin chun aonad Cóireála Bitheolaíochta Meicniúla (MBT) 250,000 tonna a fhorbairt ar an Droichead.

Anua - Comhshaoil
Is príomhsholáthraí é Anua maidir le dearadh, le déantúsaíocht agus le suiteáil punainne teicneolaíochtaí difreáilte inbhuanaithe, agus cuireann sé réitigh aeir ghlain agus uisce ghlain ar fáil. Tá ár bpríomhghníomhaíocht dírithe ar na margaí cóireála uisce agus aeir sa Ríocht Aontaithe ónár láithreán in Bridgewater, Somerset. Déanaimid ár dteicneolaíochtaí a mhargú agus a leithdháileadh in Éirinn, i Meiriceá Thuaidh agus i margaí roghnaithe na hEorpa freisin.

Tá comhghaolú díreach idir an leibhéal gníomhaíochta sa tionscal tógála agus an fheidhmíocht ghnó sna margaí sin. Níl an oiread sin aisghabhála le feiceáil ón gcrapadh dian sa mhargadh ag tús an choir chun donais eacnamaíoch dhomhanda agus leanfaidh sé sin de bheith ina dhúshlán d’fhás gnó. A bhuí lenár bhfócas ar athmhúnlú agus ar atheagrú gnó, beimid níos iomaíche agus in ann leas a bhaint nuair a thiocfaidh tosca margaidh fabhracha chun cinn arís.

Táirgeacht Mhíosúil Vs Báisteach Mhíosúil

Talamh agus Maoin
Is é is cuspóir leis an aonad gnó maidir le Talamh agus Maoin luach tráchtála, comhshaoil agus sóisialta a ghineadh ó na príomhshócmhainní sin.

Faighimid treoir as Creat Straitéiseach Bhord na Móna um ‘Úsáid Amach Anseo Tailte Portaigh’ maidir lenár gcinnteoireacht i dtaca le húsáidí agus forbairtí féideartha amach anseo ar lagphortaigh. Le linn na bliana, leanamar ar aghaidh lenár gclár comhairliúcháin le páirtithe leasmhara ar an gcreat straitéiseach. Bhaineamar úsáid as an gcreat freisin chun treoir a thabhairt dúinn agus pleananna athshlánaithe á n-ullmhú againn dár limistéir phortaigh. Cuireadh na pleananna sin faoi bhráid na Gníomhaireachta um Chaomhnú Comhshaoil.

Is féidir le Bord na Móna ról lárnach a imirt maidir le soláthar uisce malartach a fhorbairt d’Oirthear na hÉireann, lena n-áirítear Mórcheantar Bhaile Átha Cliath agus na contaetha máguaird. Aithníodh ár láithreán i nGarraí Inse, atá suite ar theorainn na Laoise agus Uíbh Fhailí, cheana féin mar láithreán idéalach chun saoráid taiscumair agus chóireála a thógáil. D’fhágfadh sé sin go bhféadfaí uisce a asbhaint ón tSionainn ar bhealach sábháilte agus inbhuanaithe. Cruthaíonn bunú Uisce Éireann comhthéacs nua don timpeallacht seo agus leanamar ar aghaidh lena fhorbairt a shaothrú le linn 2013.

Tá Bord na Móna ina bhall gníomhach den Chomhairle Tailte Móna a chuir an Rialtas ar bun chun straitéis a chur le chéile le haghaidh bainistíocht fhreagrach thailte móna na hÉireann. Leanaimid ar aghaidh le cúnamh teicniúil agus le cúnamh eile a thabhairt don tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra, chun tacú leo dul i ngleic leis an bhfadhb a bhaineann le baint móna phríobháideach ar limistéir chaomhantais speisialta.

Is ceann scríbe atá tábhachtach ó thaobh cúrsaí oidhreachta agus comhshaoil de agus atá suite i lár na tíre í ár saoráid ag Fearainn Pháirce Loch na Buaraí, agus meallann sí líon suntasach cuairteoirí gach bliain. Ghlac fearainn na páirce páirt san imeacht náisiúnta BioBlitz i rith na bliana, áit ina ndeachaigh ceithre láithreán san iomaíocht le chéile chun an líon is mó de speicis fiadhúlra a thaifeadadh thar thréimhse 24 uair. Rinneadh thart ar 940 speiceas éagsúil a aithint agus a chódú. Fuaireamar cead pleanála le déanaí ó Chomhairle Contae Uíbh Fhailí chun tuilleadh forbartha a dhéanamh ar na saoráidí ag an láithreán ar mhaithe le feabhas a chur ar eispéireas na gcuairteoirí. Ina theannta sin, déanfar na bealaí siúil agus na rotharbhealaí ag fearann na páirce a leathnú go mór i mbliana le tacaíocht ó Fhorbairt Áitiúil Uíbh Fhailí. Cuirfear na hoibreacha éagsúla sin i gcrích i rith na bliana romhainn agus láidreoidh siad rannchuidiú dearfach Loch na Buaraí leis an bpobal arís eile.

Leanann Bord na Móna de bheith ag comhoibriú le roinnt grúpaí sainleasa pobail agus fiadhúlra chun tionscadail éagsúla áitiúla agus réigiúnacha a éascú, lena n-áirítear tionscadail chaomhantais, cur chun cinn bithéagsúlachta agus soláthar áiseanna taitneamhachta. Mar shampla, thacaíomar leis an obair atá á déanamh ag Wetlands Heritage Ireland agus ag Grúpa Oidhreachta Loilíoch Mór. Níos ginearálta, ghlacamar páirt in ullmhú plean chun áineas tuaithe a fhorbairt faoi choimirce na Roinne Comhshaoil, Pobail agus Rialtais Áitiúil.

Rinneadh an t-athbhreithniú bliantúil ar Phlean Gníomhaíochta Bithéagsúlachta an Ghrúpa i gcomhairle le grúpaí comhshaoil agus le páirtithe leasmhara eile, agus glacadh go maith leis an dul chun cinn leanúnach atá á dhéanamh againn i gcomparáid lenár spriocanna atá leagtha amach sa phlean.

Thugamar faoi oibreacha fisiciúla, mar shampla, blocáil draenach, le linn na bliana chun athshlánú a chur chun cinn go gníomhach i roinnt láithreán, lena n-áirítear Cnoc na Cuaiche i gCo. na Gaillimhe agus Draighneach i gCo. Uíbh Fhailí. Rinneamar leathnú freisin ar ár dtrialacha síolaithe súsáin, agus bhí láithreáin nua i gCill Bhearaigh i gCo. Chill Dara agus ar an Srath Mór i gCo. Mhaigh Eo.

 

Athbhreithniú Oibriúcháin agus Airgeadais

Is é seo a leanas achoimre ar phríomhthorthaí airgeadais an Ghrúpa le trí bliana anuas:

2013

2012

2011

’000

’000

’000

Láimhdeachas

426,120

383,826

382,069

Athrú mar %

+11.0

+0.5

-0.6

EBITDA

61,244

61,146

72,749

Athrú mar %

+0.2

-15.9

+12.6

Brabús/(caillteanas) roimh cháin

12,532

(12,742)

16,727

Athrú mar %

+198.4

-176.2

+29.7

An ciste scairshealbhóirí

173,672

181,321

231,390

Athrú mar %

-4.2

-21.6

+3.1


Tháinig méadú €42.3 milliún agus €44.1 milliún ar an láimhdeachas i gcomparáid le 2012 agus le 2011 faoi seach. Bhí gníomhaíocht díolacháin mhéadaithe san earnáil téimh bhaile, mar gur tháinig méadú 28% agus 22% ar dhíolachán brícíní agus guail faoi seach i gcomparáid leis na figiúirí do 2012 mar gheall ar an séasúr geimhridh fada. Mhéadaigh Bunábhar díolachán móna meilte agus bithmhaise faoi 430,000 tonna i gcomparáid leis an bhfigiúr do 2012, bliain ina raibh cur isteach pleanáilte cúig mhí ag Cumhacht Uíbh Fhailí Thiar. Mhéadaigh Aisghabháil Acmhainní a díolachán le custaiméirí cónaithe, a bhuí leis an tionchar bliana iomláine a bhí ag dhá cheannach ón mbliain roimhe sin, agus le custaiméirí tráchtála. Bhí díolachán cóireála deiridh níos airde ná mar a bhí sa bhliain seo caite freisin. Mhéadaigh díolachán leictreachais sa ghnó giniúna cumhachta faoi 7% i gcomparáid leis an bhfigiúr do 2012. Ar an taobh díobhálach den scéal, bhí díolachán na meán fáis le mórthír na hEorpa teoranta mar gheall ar an neamh-infhaighteacht móna gairmiúla tar éis an ghanncheana fómhair mhóna le linn an tsamhraidh seo caite. Bhí díolachán na meán fáis in Éirinn agus sa Ríocht Aontaithe laghdaithe freisin mar gheall ar an aimsir neamhfhabhrach le linn an tséasúir fáis.

Agus é cothrom le €61.2 milliún, tháinig méadú €0.1 milliún ar an EBITDA i gcomparáid leis an bhfigiúr do 2012. Léirigh an figiúr sin:

  • costais bhreise €21.1 milliún a tabhaíodh mar gheall ar an aimsir shrianta a bhain leis an bhfómhar móna. Bhí an táirgeacht de 1.4 milliún tonna agus an gannchion de 2.4 milliún tonna ar aon dul leis an sprioc don bhliain;
  • díolachán méadaithe táirgí brícín agus guail;
  • díolachán méadaithe móna meilte le haghaidh giniúint leictreachais; agus
  • cur i bhfeidhm plean maolaithe chun dul i ngleic leis na costais bhreise a tabhaíodh mar gheall ar an bhfómhar móna agus leis an iarmhairt ina dhiaidh sin a bhí ann ar mhóin a iompar agus a bhrícíniú. Bhain na bearta maolaithe le bearta laghdaithe costais phá, amhail leagan as foirne, obair ghearr-ama agus laghdú ar thuarastail an lucht bainistíochta agus bearta neamhphá a bhain le costais neamhchriticiúla tríú páirtí.

Agus é cothrom le €61.2 milliún, b’ionann an EBITDA do 2013 agus laghdú €11.5 milliún ar an EBITDA do 2011. Tá sé sin inchurtha i leith fómhar mhóna de 4.8 milliún tonna in 2011 i gcomparáid le fómhar móna de 1.4 milliún tonna in 2013.

B’ionann brabús roimh cháin de €12.5 milliún agus méadú €25.3 milliún i gcomparáid le 2012, ach áiríodh leis an bhfigiúr don bhliain roimhe muirear bearnaithe €23.7 milliún ar shócmhainní inláimhsithe agus ar shócmhainní doláimhsithe. Agus é cothrom le €12.5 milliún, b’ionann an brabús roimh cháin do 2013 agus laghdú €4.2 milliún i gcomparáid leis an bhfigiúr do 2011. Déanann costais eisceachtúla a tabhaíodh mar gheall ar an bhfómhar móna agus mar gheall ar na hiarmhairtí ina dhiaidh sin ar chaighdeán agus ar shuíomh na móna difear don bhrabús roimh cháin sa bhliain reatha.

Beag beann ar an bhfómhar deacair a bhí ann, bhí sreabhadh airgid oibriúcháin an Ghrúpa roimh chaiteachas caipitil cothrom le €108.5 milliún, rud arbh ionann é agus méadú €66.2 milliún ar an bhfigiúr don bhliain 2012. Tháinig sé sin chun cinn go háirithe mar gheall ar an laghdú suntasach i leibhéil stoic a d’eascair as an drochfhómhar a bhí againn i rith na bliana. Bhí glanbharrachas airgid thirim €50.8 milliún ag an nGrúpa, rud arbh ionann é agus méadú €52.7 milliún ar an bhfigiúr do 2012, tar éis infheistíochta de €41.8 milliún i gcaiteachas caipitil agus íocaíochtaí díbhinne de €2.5 milliún. Laghdaigh an glanfhiachas ó €66.7 milliún ag tús na bliana go dtí glanfhiachas deiridh de €17.0 milliún, rud ar laghdú €49.7 milliún é. Bhí iarmhéid airgid thirim €247.2 milliún ag an nGrúpa, agus bainfear úsáid as sin chun a chlár caiteachais chaipitil atá beartaithe aige a mhaoiniú in earnáil Powergen.

Laghdaigh cistí na scairshealbhóirí faoi €7.6 milliún sa tréimhse, rud a bhí inchurtha go príomha i leith méadaithe in easnaimh phinsin ar na trí scéim pinsean sochair shainithe agus a bhí fritháirithe ag tuilleamh coimeádta de €6.7 milliún don bhliain. Ba é an príomhfhachtóir a chur leis an méadú in easnamh pinsean laghdú sa ráta lascaine a úsáidtear chun dliteanais todhchaí a thomhas, laghdaithe ó 4% in 2012 go 3% in 2013.

Infheistíocht le haghaidh na todhchaí
B’ionann an Caiteachas Caipitil do 2013 agus €39.4 milliún (€28.3 milliún in 2012). Áiríodh leis an gclár infheistíochta caipitil ar tugadh faoi le linn na bliana chéad chéim tógála na bhfeirmeacha gaoithe i nDroim Cáithe, Co. Uíbh Fhailí agus ar an mBreacánach atá suite ar an teorainn idir contae Chill Chainnigh, contae Laoise agus contae Thiobraid Árann. I measc na míreanna caiteachais tábhachtacha eile, bhí gléasra táirgeachta do bhaint mhóna, trealamh iompair agus athsholáthar trealaimh agus uasghrádú an dá mhonarcha brícíní.

Taighde agus Forbairt: In 2013, chaith Bord na Móna €4 milliún ar thaighde agus ar fhorbairt, lena n-áirítear forbairt ghnó, gan deontais san áireamh i gcomparáid le €5.7 milliún in 2012. Tá naonúr fostaithe go díreach leis an Ionad Nuálaíochta agus tá cúigear ball foirne nuálaíochta dhéag eile neadaithe i ngnóthaí oibriúcháin an Ghrúpa.

Ioncaim ó Ghníomhaíochtaí Oibriúcháin
Ghin an Grúpa €108.5 milliún ó ghníomhaíochtaí oibriúcháin in 2013, i gcomparáid le €42.3 milliún sa bhliain roimhe sin. Mar thoradh ar an ngannchion san fhómhar móna, bhí laghdú suntasach i stoic. B’fhiú €40.4 milliún iad agus is gá iad a atógáil sa ghearrthéarma.

2013

2012

’milliún

’milliún

Glansreabhadh airgid ó ghníomhaíochtaí oibriúcháin

108.5

42.3

Caiteachas caipitil agus infheistíochtaí

(41.8)

(25.3)

Costais mhaoinithe íoctha

(11.1)

(10.3)

Cáin chorparáide íoctha

(2.1)

(4.3)

Díbhinn íoctha

(2.5)

(4.3)

Méadú/(laghdú) i nglanairgead tirim

50.8

(1.9)

Gluaiseacht neamhairgid thirim

(1.1)

(0.2)

Laghdú/(méadú) i nglaniasachtaí

49.7

(2.1)


Ag deireadh na bliana, bhí glaniasachtaí ag an nGrúpa de €17 milliún, laghdú €49.7 milliún sa bhliain – ba ghnóthachtáil shuntasach í sin nuair a chuirtear an leibhéal caiteachais chaipitil agus an fheidhmíocht trádála faoi dhúshlán san áireamh. Tugtar ráiteas mionsonraithe maidir le sreabhadh airgid thirim ar leathanach seo, arna thacú ag Nóta 20 a ghabhann leis na Ráitis Airgeadais.

Struchtúr Caipitil agus Polasaí Cistíochta
Faomhann Bord Bhord na Móna cpt Polasaí Cistíochta an Ghrúpa ar bhonn bliantúil. Déanann feidhm Chistíochta an Ghrúpa an polasaí seo a chur i bhfeidhm agus a mhonatóiriú. Is é is aidhm leis an bpolasaí Cistíochta costais mhaoinithe an Ghrúpa a íoslaghdú agus solúbthacht sna margaí luaineacha a choinneáil, faoi réir leibhéal inghlactha riosca don chistíocht agus don chontrapháirtí i gcónaí.

Is é cuspóir foriomlán na feidhme Cistíochta maidir le riosca malairte eachtraí a bhainistiú ná rannchuidiú a dhéanamh chun cuspóir airgeadais an Ghrúpa a bhaint amach. Is é sin, fás cobhsaí brabúis oibriúcháin in euro a bhaint amach ar bhealach atá saor ó riosca agus éifeachtach ó thaobh costais de agus leas a bhaint as fáluithe nádúrtha ar fud an Ghrúpa nuair is féidir.

Faoin bpolasaí Cistíochta, ceadaítear díorthaigh a úsáid chun na rioscaí airgeadais a mhaolú agus déantar iad a chomhlíonadh de réir shonraíocht an Aire Airgeadais arna heisiúint faoi choimirce an ‘Achta um Idirbhearta Airgeadais Cuideachtaí áirithe agus Comhlachtaí Eile, 1992’.

Bhí staid fiachais fhoriomlán an Ghrúpa go príomha ag rátaí úis seasta. Shroich na glaniasachtaí sa bhliain airgeadais reatha buaicphointe de €80 milliún i mí Lúnasa 2012, i gcomparáid leis an mbuaicphointe de €109 milliún sa bhliain roimhe sin. B’ionann an t-ús bainc agus muirir chomhchosúla agus €9.9 milliún i gcomparáid le €10.5 milliún, ar laghdú €0.6 milliún é ar an bhfigiúr don bhliain roimhe sin.

Ag deireadh na bliana, bhí $355 milliún (€263.9 milliún) d’fhiachas ráta sheasta ag an nGrúpa a d’eascair ar mhargadh fiachais SAM um láithriúchán príobháideach. D’fhonn neamhchosaintí ráta malairte dhollar SAM lena mbaineann a fhálú agus na bunrátaí úis a aisiompú go seasta, chuaigh an Grúpa isteach i roinnt babhtálacha trasairgeadra d’fhonn próifíl aibíochta an fhiachais sin a mheaitseáil.

Bhí próifíl aibíochta an fhiachais sin ag deireadh na bliana airgeadais mar seo a leanas: 7% inaisíoctha in 2014, 16% inaisíoctha in 2015, 25% inaisíoctha in 2017, 12% inaisíoctha in 2018, 19% inaisíoctha in 2019 agus 21% inaisíoctha in 2020.

B’ionann an ghiaráil agus 9% ag deireadh na bliana i gcomparáid le 37% ag tús na bliana.

Inbhuanaitheacht

Leagtar comhthéacs amach i gcomhair treochláir i bhfís Bhord na Móna ‘Conradh leis an Nádúr’ maidir leis an dóigh a n-aistreoidh an Grúpa é féin go príomhsholáthraí de tháirgí agus seirbhísí inbhuanaithe, in Éirinn agus thar lear araon. Tá an t-aistriú seo spreagtha ag na cuspóirí straitéiseacha atá leagtha amach do gach aonad gnó. D’fhonn na cuspóirí sin a bhaint amach, tugadh faoi chláir agus tionscnaimh éagsúla sna trí bhuncholún inbhuanaitheachta, is iad sin daoine, pláinéad agus brabús, agus rinneadh príomhtháscairí feidhmíochta a shainaithint. Déanann Bord na Móna a dhul chun cinn a thomhas gach bliain i gcoinne na bpríomhtháscairí feidhmíochta sin agus tabharfaidh sé tuairisc i mbliana trí bhíthin Ráiteas ar Inbhuanaitheacht.

Cuireann ‘Conradh leis an Dúlra’ misean, cuspóirí, straitéis agus luachanna Bhord na Móna i gcomhthéacs agus leagann sé bealach soiléir inbhuanaitheachta don Ghrúpa amach go bunúsach. Ciallaíonn sé go n-éireoidh ár ngníomhaíochtaí gnó go léir, bíodh siad ina ngníomhaíochtaí díreacha nó tacaithe, níos inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil agus ón taobh sóisialta de, le linn dóibh leanúint ar aghaidh ag baint brabús amach. Ní hé amháin go spreagann sé seo éileamh ar réitigh nuálacha leis na dúshláin inbhuanaitheachta os comhair ghníomhaíochtaí reatha ár n-aonad gnó go léir atá ag oibriú, gníomhaíonn sé freisin mar scagaire riachtanach chun scagadh a dhéanamh ar dheiseanna forbartha gnó chun oiriúnacht bhunaidh straitéiseach a chinntiú.

De réir mar atá geilleagar an domhain forbartha ag aistriú i dtreo ardán ísealcharbóin, tá deiseanna suntasacha á gcur ar fáil do Bhord na Móna chun bheith ina imreoir níos láidre i soláthar táirgí agus seirbhísí inbhuanaithe. Tá Bord na Móna dírithe ar na deiseanna seo a uasmhéadú trína fhís ‘Conradh leis an Dúlra’ a chur i bhfeidhm.

Straitéis

Leanfaidh Bord na Móna ar aghaidh ag baint úsáid as a acmhainní talún portaigh chun luach a chruthú d’fhonn punann bonneagair inbhuanaithe a fhorbairt in Éirinn, tacú le riachtanais chustaiméirí i leith fuinneamh in-athnuaite, uisce agus aisghabháil acmhainní agus brabúsacht agus toradh do scairshealbhóirí a spreagadh.

Is féidir linn é seo a bhaint amach mar gheall ar ár mbunachar talún straitéiseach, ár saineolas forbartha agus ár gcomhpháirtíochtaí straitéiseacha.

Rinne an Grúpa athbhreithniú cuimsitheach ar ár straitéis le linn na bliana. Dhearbhaigh an t-athbhreithniú ár bhfís leathan mar atá cuimsithe inár ráiteas misin atá leagtha amach thuas agus ar leathanach seo. Dá bhrí sin, leanfaimid ar aghaidh ag díriú ar na nithe seo a leanas:

  • infheistiú inár gcroí-inniúlachtaí maidir le talamh/branda/clú agus innealtóireacht móna agus iad a ghiaráil chun gníomhaíochtaí giniúna brabúis a uasmhéadú;
  • ár ngníomhaíochtaí a mheas go leanúnach agus infheistiú iontu siúd a thairgeann fás agus inscálaitheacht atá inbhuanaithe agus brabúsach; scoirfimid de gach gníomhaíocht eile;
  • croí-inniúlachtaí nua a fhorbairt agus a ghnóthú;
  • Infheistiú i ndeiseanna éiritheacha a dhéanann ár gcroí-inniúlachtaí comhcheangailte atá ailínithe lenár bhfís chorparáideach a ghiaráil, agus
  • eagraíocht atá ailínithe lenár bhfís chorparáideach agus lenár luachanna a chruthú trí phróiseas aistrithe gnó.

Táim muiníneach go soláthróidh an straitéis seo todhchaí inbhuanaithe do Bhord na Móna, le linn di cur le forbairt fhoriomlán na hÉireann agus toradh iomchuí a chur ar fáil dár bpáirtithe leasmhara go léir.

Gabriel D’Arcy
Stiúrthóir Bainistíochta
27 Meitheamh 2013